هم‌چنين در جواب نامهء اسحاق بن يعقوب بيان شده ، كسانىكه قائل به زنده بودن امام حسين عليه السّلام هستند دچار كفر و گمراهى شده‌اند و نيز در آن اشاره شده كه ابو الخطاب محمد بن ابى زينب « 1 » يكى از سران غلات ، و پيروانش گمراه و ملعون مىباشند و از همنشينى با پيروان و هم‌عقيده‌هاى او بايد پرهيز كرد . « 2 » هم‌چنين گروهى از شيعيان ، كه در مسألهء خلق و رزق ، دچار شك و ترديد گرديده بودند ، كه آيا خداوند آفريدن و روزى دادن خلايق را به امامان واگذار كرده است يا نه ، طى نامه‌اى از طريق محمد بن عثمان ، خواستار جواب شده بودند و جواب ايشان در طى نامه‌اى به‌طور مختصر و روشن بيان گرديد ؛ بدين مضمون كه خلق و رزق بندگان در اختيار خداوند است و ائمه عليهم السّلام فقط در خصوص كيفيت آن از خداوند درخواست مىكنند . « 3 » بدين ترتيب در طى غيبت صغرى ارتباط شيعيان با امام عليه السّلام ، از طريق نامه نگارى حفظ شد و امام عليه السّلام از اين طريق به راهنمايى و ارشاد شيعيان مىپرداخت . بديهى است كه اين ارتباطها نقش بسزايى در كاهش تنش‌ها و مشكلات به‌وجود آمده از غيبت امام داشت . دربارهء هدايتگرى امام عليه السّلام از طريق نائبان و وكيلان ، در ادامه به‌طور مفصل گفتگو خواهد شد . ج ) نائبان خاص ، سفيران امام سيستم وكالت از ديرباز در جامعهء شيعه متداول بود . اين امر تحت‌تأثير عوامل

--> ( 1 ) . ابو الخطاب محمد بن ابى زينب مقلاص كوفى از اصحاب امام باقر و امام صادق عليهما السّلام بود ولى قائل به امامت اسماعيل پسر امام صادق شد و سپس دعوى نبوت كرد و عقايد غلوآميزى اظهار داشت كه امام صادق او را لعنت كردند . ( 2 ) . طبرسى ، همان ، ص 281 . ( 3 ) . طبرسى ، همان ، ص 284 .